• تاریخ : ۹ام تیر ۱۳۹۶
  • موضوع : مذهبی

به گفته مهر نور، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، جدیدترین پاسخ‌های معظمُ‌له به استفتاهای انجام شده درباره سفرهای شغلی و ترک محل زندگی در ماه مبارک رمضان را به شرح ذیل منتشر کرده هست.
 
ملاک تمام بودن نماز در سفر شغلی چیست؟ آیا تعدّد سفر لازم هست؟
 
برای تمام بودن نماز و صحت روزه لازم هست عرفاً سفر، شغل یا مقدمه شغل او محسوب شود؛ خواه با چند سفر باشد یا با یک سفر طولانی، مانند کسی که یک مسیر دریایی طولانی را برای شغل خود طی می کند.
 
معیار شغلی بودن سفر چیست؟
 
برای آنکه عرفاً سفر را سفر شغلی بدانند سه چیز معتبر هست:
الف) قصد انجام سفر شغلی.
ب) شروع سفر شغلی.
ج) قصد استمرار انجام سفر شغلی.
 
اگر شخصی در صدق عرفی شک داشته باشد، یعنی شک داشته باشد که عرفاً مشمول حکم “من شغله فی السفر” می‌باشد یا خیر، حکم نماز و روزه‌اش در سفرهای کاری چیست؟
 
در فرض سوال نماز را قصر بخواند و روزه‌اش صحیح نیست.
 
صِرف علم اجمالی کارمندانی که هرسال سفرهایی برای شغل‌شان خواهند داشت، کفایت می‌کند ولو اینکه دو یا سه سفر بیشتر نباشد، یا اینکه باید حتماً تعداد مشخصی سفر مثلا ۱۰ سفر یا تعداد ایام مشخصی مثلاً ۲۰ روز یا یک ماه یا دو ماه را در سفر باشند تا مشمول این حکم واقع شوند؟
 
عدد خاصی معتبر نیست، لکن باید بنا بر استمرار سفر داشته باشد به مقداریکه عرفاً سفر شغل یا لازمه شغلش محسوب شود.
 
برای اینکه نماز در سفر شغلی تمام باشد چه مقدار سفر لازم هست؟ (با فرض اینکه قصد استمرار در سال‌های آینده را ندارد)
 
چنانچه بخواهد مدت طولانی مثلاً حداقل سه ماه اشتغال به آن داشته باشد، نمازش در سفرهای شغلی تمام هست و چنانچه مدت آن طولانی نباشد، حکم سفر شغلی را ندارد و نماز او قصر هست.
 
برای صدق شغل در این سه ماه آیا لازم هست که هر روز سفر برود؟ یا در ایام غیر تعطیل؛ یا هفته ای سه چهار روز و یا اینکه اگر در هر ده روز یک سفر کاری داشته باشد به نحوی که ۱۰ روز در جایی اقامت نداشته باشد کافی هست؟
 
این مساله موکول به صدق عرفی هست، و ظاهراً قدر متیقن از این صدق آن هست که در این مدت، شاغل به نحو متعارف باشد یعنی مستمراً سفر کند و به قدری که معمولاً اشخاص شاغل، کار را تعطیل می کنند (مثل ایام تعطیل و عزاداری و امثال آن) تعطیل کند.
 
کارمندی که در طول سال هفته‌ای یک‌بار در ارتباط با شغلش به سفر می‌رود، آیا در این سفرها نمازش تمام هست؟
 
در فرض سؤال نمازش تمام هست.
 
کارمندی که همیشه سفرش کمتر از مسافت شرعی هست، اگر اتفاقاً یک سفر به پرتال مذهبی مهر نور مسافت شرعی برود، وظیفه‌اش در این سفر چگونه هست؟
 
در فرض مرقوم نماز وی قصر هست و روزه‌اش صحیح نیست.
 
در صورتی که کارمندی در وطن یا غیر وطن خود ۱۰ روز اقامت کند و هیچگونه مسافرتی نرفته باشد، آیا بعد از آن باز هم در سفر شغلی نمازش تمام هست؟
 
در فرض سؤال، در سفر اول نماز قصر و بعد از آن، تمام هست.
 
اگر کارمند بعد از اقامه عشره، یک مسافرت شخصی برود و بعد از آن به مسافرت کاری برود در اولین مسافرت کاری نمازش تمام هست یا قصر؟
 
نمازش تمام هست، لکن احتیاط به جمع بین قصر و تمام ترک نشود.
 
آیا در عدم تحقق اقامه عشره قبل از سفر کاری، لازم هست سفر کاری نرفته باشد یا هر سفری را شامل می‌شود؟
 
هر سفری را شامل می‌شود.
 
کارمندی که در ارتباط با شغلش ۱۰ روز یا بیشتر در محل ماموریت مانده هست، حکم نماز وی در مسیر برگشت چگونه هست؟
 
در فرض سؤال نمازش قصر هست.
 
درصورتی که کارمندی بعد از اتمام ماموریت به جهت کارهای شخصی یک هفته یا بیشتر در شهری که به آنجا اعزام شده بماند، حکم نماز وی در مسیر برگشت چگونه هست؟
 
در صورتیکه ۱۰ روز در آن شهر نمانده باشد، در مسیر برگشت بنا بر احتیاط نماز را جمع بخواند.
 
اگر کارمند برای سفر کاری به مرکز استانی می‌رود و بعد برای همان سفر کاری در شهرهای آن استان نیز ماموریت‌هایی را انجام می‌دهد، مثلا هر روز به شهری می‌رود و شب به مرکز استان برمی‌گردد، آیا همه این سفر ها یک سفر محسوب می‌شود و یا هر کدام سفر مستقلی هست؟
 
اگر به حدّ مسافت شرعی برسد، هر کدام سفر مستقلی محسوب می‌شود.
 
اگر قبل یا بعد از سفر کاری برای انجام کارِ شخصی چند روز زودتر می‌آید و یا چند روز بیشتر می‌ماند، حکم نماز در آن ایام چگونه هست؟
 
در هر دو صورت، نماز تمام هست.
 
کسی که تازه وارد کاری که لازمه‌اش انجام سفرهای متعدد شغلی هست شده، آیا در اولین سفر کاری نمازش تمـام هست یا بایـد چند سـفر انجام شود، سپس نمازش تمام می‌شود؟
 
با توجه به آنچه که در جواب سوال دوّم بیان شد، از زمانیکه عرفاً سفر لازمه شغل ایشان محسوب شود، ولو از سفر اول، نمازش تمام هست.
 
کارمندی که مشمول “من شغله فی السفر” هست، اگر در هر سال سفرهای کاری دیگری می‌رود که برای کار ثابت و همیشگی او نیست، مثلاً سفر برای ماموریت آموزشی می رود آیا در آن سفر هم نمازش تمام هست؟
 
بله، در آن سفرها هم نمازش تمام هست.
 
کارمندانی که در سفرهای کاری معمولاً خانواده را با خود همراه می‌برند، آیا نماز خانواده هم تابع نماز کارمند و تمام هست؟
 
تابع ایشان نیستند.
 
در تعیین مقدار مسافت شرعی اکتفاء به نظر عرف آن منطقه کافی هست، ولو مسامحی باشد یا باید مکلف خودش بطور دقیق مسافت را محاسبه نماید؟
 
باید به نحوی که اطمینان حاصل شود، محاسبه نماید.
 
آیا ملاکِ رسیدن مسافر به مقصد، رسیدن به اول شهر هست یا رسیدن به منزل یا محل کار یا نقطه مشخصی که قصد رفتن به آنجا را دارد؟
 
اگر برای نقطه خاصی سفر نکرده بلکه مقصود او خود شهر هست، اول شهر ملاک هست، اما اگر نقطه خاصی مد نظر اوست، در محاسبه مسافت، همان نقطه باید در نظر گرفته شود.
 
کارمندی که در حین ماموریت به جهت کار شخصی ماموریت را رها کرده و برمی‌گردد، حکم نمازش در سفر برگشت چگونه هست؟
 
نمازش در این سفر قصر هست.
 
کارمندی که تردد شغلی دارد، اگر به سفر غیر شغلی برود، در صورتی که مراجعت از این سفر رجوع به محل کار بوده و انگیزه رجوع نیز، کاری بوده آیا سفر شغلی محسوب می شود یا غیر شغلی؟
 
سفر شغلی محسوب و نماز در آن، تمام هست و روزه نیز صحیح هست.
 
کسی که باید نمازش را در سفر تمام بخواند، چنانچه نمازش را قصر خوانده هست، حکم نمازهایی که خوانده چیست؟
 
باید اعاده یا قضا نماید.
 
کسی که باید نماز را در سفر قصر بخواند، اگر به دلیل جهل به موضوع یا ندانستن خصوصیات مسأله نمازش را تمام خوانده هست ، اکنون وظیفه اش چیست؟
 
بنابر احتیاط، اعاده یا قضا نماید.
 
کسی که برای تحصیل به شهری مسافرت می کند و تحصیل او ارتباطی با شغل او ندارد، حکم نماز و روزه اش در آن شهر محل تحصیل چگونه هست؟
 
بنا بر احتیاط واجب در سفر برای تحصیل علم نمازش را به صورت تمام و قصر بخواند و روزه را بگیرد و قضای آن را نیز بجا آورد و می تواند در این مساله با رعایت شرایط عدول، به مجتهد دیگر رجوع نماید.
 
حکم طلاب علوم دینی در سفر برای تحصیل چیست؟
 
سفری که امثال محصلان علوم دینی یا دانشجویان افسری برای تحصیلشان انجام می دهند و با انجام آن در سِلک و حرفه خاصی قرار می گیرند، سفر شغلی محسوب می‌شود؛ و نماز تمام و روزه صحیح هست.
 
احکام وطن
 
معیار در وطن اصلی چیست؟ آیا صِرف تولد در مکانی و یا وطن والدین بودن آنجا کفایت می کند، یا اینکه رشد ونمو هم شرط هست؟
 
صِرف تولد ویا وطن والدین بودن کافی و یا لازم نیست؛ بلکه مناط و پرتال مذهبی مهر نور برای صدق وطن اصلی این هست که انسان در ابتدای زندگی (یعنی دوران کودکی و نوجوانی) در مکانی رشد ونمو پیدا کند و بزرگ شود.
 
اگر فردی در مقر موقت والدین که وطن آنها نیست، متولد شده، چند سال باید آنجا بماند تا آن مکان وطن اصلی او محسوب شود؟
 
این امر عرفی هست و باید در تشخیص آن از عرف استفسار کرد؛ البته مواردی از دو طرف یقینی هست. مثلاً اگر پانزده یا بیست سال بماند یقیناً وطن صدق می کند و اگر دو سال بماند صدق نمی کند و مواردی که پس از مراجعه به عرف معلوم نشد مقتضای قاعده در محل تولد احتیاط هست و در غیر محل تولد استصحاب عدم وطنیت جاری هست.
 
معیار در وطن اتخاذی چیست؟ آیا قصد اقامت دائم شرط هست؟
 
برای اینکه مکانی وطن انسان محسوب شود لازم هست که آنجا را برای اقامت (به طور دائم و یا بدون تعیین مدت) انتخاب نموده و در آنجا زندگی نماید؛ البته اگر قصد داشته باشد مدت مشخصی مثلاً ده سال یا پانزده سال در جائی زندگی کند صدق عرفی وطن در این صورت معلوم نیست مگر آنکه بخواهد مدت خیلی طولانی مثلاً چهل، پنجاه سال در آنجا بماند که در آن صورت آن مکان وطن او محسوب می شود.
 
آیا در مکانی که قصد دارد همیشه بماند صِرف نیت برای ترتب احکام وطن کافی هست یا اینکه لازم هست یک مدتی را در آغاز در آن مکان بماند تا احکام وطن برای او جاری شود؟
 
برای صدق وطن صِرف نیت کافی نیست بلکه تلبس به لوازم وطنیت هم لازم هست مثلاً چنانچه کارهائی را انجام بدهد که عادتاً انسان برای توطن در یک محلی آن کارها را می کند (مثل تهیه منزل و راه انداختن کسب و کار) و لو زمانی هم نماند وطن صدق می کند و چنانچه لوازم توطن را فراهم نکند باید مدتی بماند تا وطن برای او صدق کند.
 
فردی که بنا دارد برای همیشه یا سالیان متمادی سالی سه چهار ماه در محلی زندگی کند آیا آنجا وطن او محسوب می شود؟
 
اگر نیت توطن می کند در آن محل و وسائل زندگی در وطن مانند خانه و امثال آن را فراهم می نماید آنجا وطن دوم اوست.
 
آیا برای تمام بودن نماز و صحیح بودن روزه لازم هست که وطن صدق کند و یا همینکه مسافر محسوب نشود کفایت می کند؟
 
در مکانی که بر او مسافر صدق نکند نمازش تمام و روزه صحیح هست.
 
کسی که می خواهد مدتی در شهری زندگی کند، برای عدم صدق مسافر بر او چند سال بماند کفایت می کند؟
 
این قضیه عرفی هست و علی الظاهر یکی دو سال کافی هست.
 
انتهای پیام /

اشتراک در شبکه اجتماعی

گوگل پلاس فیسبوک تویتر لینکدین دیگ کلوب فیسنما